Elektronik Genel Kurul Sistemi

 

Halka açık anonim ortaklıkların pay senetleri halka arz edilmiş olması sebebi ile kapalı anonim şirketlere nazaran daha fazla paydaşa diğer bir değiş ile daha fazla ortağa sahip olduğu açıktır. Halka açık anonim şirketlerde, kapalı anonim şirketlerde olduğu gibi fiziki olarak ortakların bir araya toplanması ve genel kurul toplantısının teşekkül etmesi ve her bir paydaşın katılım sağlaması her zaman mümkün olamamaktadır. Bu sebeple, Halka açık anonim ortaklıklar bakımından pay sahiplerinin genel kurula katılması TTK 1527/5 hükmü uyarınca elektronik ortamda yapılabilir. 1527/5 hükmü uyarınca pay senetleri borsaya kote edilmiş şirketler bakımından elektronik genel kurul sisteminin kurulması ve bu sistem üzerinden genel kurula katılımın sağlanması zorunludur.[1]

Elektronik Genel Kurul Sistemi; Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkında Yönetmelik 4/1-c hükmü uyarınca “Genel kurullara elektronik ortamda katılmayı teminen 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü maddesi uyarınca payları Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından kayden izlenen borsaya kote şirketler için Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından sağlanacak elektronik platformu ve diğer şirketlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1527 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kuracakları veya destek hizmeti alabilecekleri bilişim sistemini,” ifade etmektedir.

Mezkur yönetmeliği 4/1-ç hükmü uyarınca “Elektronik Ortamda Katılma: Anonim şirket genel kurul toplantılarına Elektronik Genel Kurul Sisteminden katılmayı, görüş açıklamayı, öneride bulunmayı ve oy kullanmayı,” elektronik ortamda katılmanın tanımı yapılmıştır. Söz konusu hüküm uyarınca, şirket ortakları fiziki ortamda yapılan genel kurul toplantıları gibi görüş açıklayabilecek, öneride bulunabilecek yahut oy kullanabilecektir.

Gerek TTK 1527 hükmü gerekse söz konusu hükmün dayanağını oluşturduğu yönetmelik uyarınca halka açık anonim şirketler bakımından, oluşabilecek güç boşluğunu ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Kanun hükmü ve yönetmelik kapsamında anonim şirket ortakları genel kurula katılarak elektronik ortamda genel kurul kararlarına iştirak edebileceklerdir.

---

[1] Şener, Shf.461

Halka Açık Anonim Ortaklıklarda Genel Kurul Çağrı Usulü

 

Halka açık anonim ortaklıklar bakımından genel kurulun toplantıya çağrılma usulünde bazı özel düzenlemeler gündeme gelmektedir. SPK 29/1 hükmü uyarınca “Halka açık ortaklıklar genel kurullarını, toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, ortaklığın internet sitesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu ile Kurulca belirlenen diğer yerlerde yayımlanan ilanla çağırmak zorundadırlar. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az üç hafta önce yapılır. Bu fıkraya ilişkin usul ve esaslar Kurulca belirlenir.” denilmektedir. Buradan hareketle halka açık anonim ortaklıklar bakımından genel kurul çağrı usulünde toplantı günü hariç olmak üzere en az üç hafta öncesinde çağrının yapılması gerekmektedir. Ayrıca, TTK 414 hükmünde yer alan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan yapma zorunluluğu halka açık anonim ortaklıklar bakımından uygulanmayacaktır. Zira, TTK 414 hükmüne nazaran özel düzenleme niteliğinde olan SPK 29/1 hükmünde böyle bir zorunluluktan bahsedilmemiştir. Bu sebeple, şirket esas sözleşmesinde belirtilmemiş olması yahut Sermaye Piyasası Kurulu’nca kararlaştırılmamış olması kaydıyla halka açık anonim şirketlerin genel kurul çağrısının Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayınlanma zorunluluğu söz konusu değildir.

SPK 29/2 hükmü uyarınca “Nama yazılı ihraç edilmiş olup borsada işlem gören paylar hakkında 6102 sayılı Kanunun 414 üncü maddesinin birinci fıkrası uygulanmaz.” denilmektedir. İlgili hüküm mucibince, Nama yazılı ihraç edilmiş olup borsada işlem gören paylar hakkında, toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı veya çıkacağı gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirme zorunluluğu söz konusu değildir.

Anonim Şirketin Zorunlu Organları

 

6102 sayılı TTK uyarınca, anonim şirketlerin iki tane zorunlu organı bulunmaktadır. Söz konusu organlar yönetim kurulu ve genel kuruldur. Yönetim Kurulu ve Genel Kurul’un zorunlu organ olmasından anlaşılması gereken şirketin tüzel kişilik kazanıp teşekkül edebilmesi için mutlak surette bu iki organa sahip olması anlamına gelmektedir.

“Anonim ortaklığın yönetim ve temsil organı olan yönetim kurulu kuruluş aşamasında esas sözleşme ile belirlenir, sonrasında ise genel kurulda yapılan seçim ile belirlenir. Yönetim kurulu üyesinin seçim ile belirlenmesinin istisnası olarak boşalan yönetim kurulu üyeliğine kanuni şartlara uygun birisinin yönetim kurulunca üye olarak seçilmesi gösterilebilir. Ancak yönetim kurulunca seçilen bu üye, ilk genel kurulun onayına sunulmalıdır.”[1]

“Bir iç kurul olan genel kurul, yönetim kurulunun aksine daimi bir organ değildir. Yani genel kurul kanunen belirlenen veya gerektiği zamanlarda toplanan bir organ niteliğini haizdir. Genel kurul kural olarak, etkisi dış etkiye yansıyan karar alamaz, ortaklığı yönetim kurulu gibi temsil edemez.”[2] “Yine genel kurulun ortaklığın yönetimine ilişkin görev ve yetkileri yoktur.”[3] Görüldüğü üzere, anonim şirket genel kurulu belirli dönemlerde bir araya gelen bir iç organ niteliğindedir. Genel kurul, TTK 408 hükmünde sayılmış bulunan hak ve yetkileri kullanır.

---

[1] Şener, Shf.355

[2] Şener, Shf.459

[3] TEKİNALP, Ünal, Yeni Anonim ve Limited Ortaklıklar Hukuku İle Tek Kişi Ortaklığının Esasları, Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş 2. Baskı, 2012, İstanbul, Shf.164

Anonim Şirket ve Halka Açık Anonim Şirket Kavramı

 

6102 sayılı TTK 329 hükmü uyarınca anonim şirket “sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir.” şeklinde tanımlanmıştır. Söz konusu tanımlama üzerinden hareket edildiği takdirde, anonim şirket ortaklarının mal varlığından bağımsız mal varlığını haizdir.[1] Bunun temel bir sonucu olarak, ortaklarından bağımsız olarak hak ve borçlara taraf olabilmektedir. Anonim şirket, ortaklarından bağımsız bir tüzel kişiliktir.

Halka açık anonim şirket ise, sermayesi belirli paylara bölünmüş ve söz konusu paylar halka arz edilmiş yahut arz edilmiş sayılan şirket olarak tanımlanabilmektedir.[2] Yine, halka arz edilmiş olması şirketin tüzel kişiliğine herhangi bir etki etmeyecektir. Yani halka açık anonim şirketler de yine kendine ait mal varlığına sahip olabilecek ve ortaklarından bağımsız bir şekilde kendi adına hak ve borçlara sahip olabilecektir.

Halka açık anonim ortaklıklar da genel itibarı ile 6102 sayılı TTK içerisinde mülahaza edilecektir. Ancak SPK 29 ve 30 hükümleri uyarınca, halka açık anonim ortaklıklarda genel kurulun toplantıya çağırılması, karar alma esasları, genel kurula katılım ve oy hakkının kullanılması bakımından özel düzenlemeler yapılmıştır. Söz konusu, özel düzenlemelerin var olması sebebi ile kapalı anonim ortaklıklardan yer yer ayrılmaktadır.

---

[1] SAYIN, Hediye, Halka Açık Anonim Şirket Kavramı ve Halka Açık Anonim Şirket Statüsünün Kazanılması, Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.8, S.109-110, Shf.89

[2] ŞENER, Oruç Hami, Teorik ve Uygulamalı Ortaklıklar Hukuku, Üçüncü Bası, Şubat 2017, Ankara, Shf. 295